Bill of lading – B/L – Vận đơn đường biển là gì? Cách thức và phân loại vận đơn đường biển

Bill of lading là gì? Có cần sử dụng vận đơn đường biển không? Cách thức sử dụng BL như thế nào? Tất cả những thắc mắc trên sẽ được xuất nhập khẩu Đại Dương giải quyết trong bài viết sau. Kính mời quý bạn đọc cùng theo dõi!

Bill of lading – Vận đơn đường biển là gì?

Bill of lading viết tắt là B/L còn được gọi là vận đơn đường biển. Đây là một loại chứng từ vô cùng quan trọng trong quá trình nhận hàng – gửi hàng. B/L được lập, kí bởi người vận chuyển đường biển hoặc đại diện của họ. Và sau đó, giao cho người gửi hàng để vận chuyển hàng hóa theo hợp đồng giữa bên mua và bên bán.

Trên B/L cần có đầy đủ thông tin về hàng hóa, kèm chữ ký của đại diện ủy quyền của nhà vận chuyển, người nhận hàng và người gửi hàng.

Chức năng của Bill of lading – Vận đơn đường biển

Một vận đơn đường biển sẽ bao gồm 3 chức năng sau:

Tác dụng của Bill of landing – Vận đơn đường biển

Như trên đây ta thấy được phần nào tầm quan trọng của B L. Vậy những tác dụng chính là bill of landing bao gồm những gì?

• Có tính pháp lý điều chỉnh mối quan hệ người vận chuyển, người nhận hàng và người gửi hàng;
• Bill of landing đóng vai trì là căn cứ để khai hải quan, Manifest;
• Giúp xác nhận số lượng, chủng loại hàng hóa mà người bán gửi cho người mua ;

Và lấy đó làm cơ sở để đóng thuế xuất nhập khẩu;

• B L là một chứng từ quan trọng trong bộ chứng từ xuất nhập khẩu;
• Vận đơn đường biển có thể làm giấy tờ mua bán, chuyển nhượng;…

Phân Loại Bill of lading – Vận đơn đường biển

Vận đơn đường biển B/L được phân thành những loại sau:

Căn cứ vào tính sở hữu

• Vận đơn đích danh (straight bills of lading): Là B/L ghi rõ thông tin của người nhận hàng như họ tên; địa chỉ; số điện thoại; email,… Và chỉ đích danh người này mới có quyền nhận hàng.
• Vận đơn theo lệnh (order bills of lading): vận đơn này cho phép chỉ cần cầm theo vận đơn gốc. Và được ký xác nhận của người giao hàng sẽ được nhận hàng.
• Vận đơn vô danh (bearer bills of lading): Bất kỳ ai cần vận đơn này cũng có thể lấy hàng. Bởi trong vận đơn không xuất hiện bất kỳ thông tin nào liên quan tới người nhận hàng hoặc phát hành theo lệnh nhưng trên đó không ghi theo lệnh của ai.

Đặc biệt B/L theo lệnh có thể chuyển thành B/L vô danh nếu ký hậu mà không ghi tên người nhận.

Căn cứ vào tính pháp lý của hàng hóa

• Vận đơn gốc (Original Bill) : là vận đơn được có dấu Original và được đóng mộc, ký bằng tay. Bill gốc mang tính chủ sở hữu hàng hoá. Ví dụ Bill trên của Maersk Line là vận đơn gốc, theo lệnh (to order).
• Vận đơn bản sao (Copy B/L): nội dung bill of landing này giống với gốc, không có dấu và không được ký bằng tay. Có chữ COPY-NON NEGOTIABLE, có nghĩa là không được chuyển nhượng.

Căn cứ vào tình trạng bốc xếp hàng hóa

• Vận đơn đã bốc hàng lên tàu (Shipped on board Bill). Là loại vận đơn mà chủ tàu, thuyền trưởng hoặc nhân viên của chủ tàu cấp cho người gởi hàng shipper khi hàng đã bốc lên tàu.
• Vận đơn nhận hàng để chở (Received for shipment Bill). Vận đơn này cam kết với chủ hàng rằng hàng sẽ được bốc lên tàu, trên con tàu đã thống nhất từ trước.

Căn cứ vào Phê chú trên vận đơn

• Vận đơn hoàn hảo (Clean Bill): là loại vận đơn mà không có bất cứ ghi chú khiếm khuyết gì về ghi chú của lô hàng. Điều này rất quan trọng bởi vì vận đơn này để consignee. Hoặc ngân hàng cảm thấy an tâm về lô hàng khi shipper gởi.

• Vận đơn không hoàn hảo (Unclean Bill hay Dirty Bill): Là loại vận đơn mà người chuyên chở có ghi chú xấu về tình trạng của lô hàng. Có thể ghi một số thông tin xấu về lô hàng như Case Leaking (thủng chảy), Bag Torn (bao rách) …

Căn cứ vào phương thức thuê tàu

• Vận đơn tàu chợ (Liner Bill): là loại vận đơn thông dụng nhất và chiếm hầu hết trên thị trường. Loại vận đơn này khi bạn thuê tàu container để chở hàng ( ví dụ trong bài viết đều là vận đơn tàu chợ)
• Vận đơn tàu chuyến (Voyage Charter Bill): là loại vận đơn phát cho người chủ hàng khi sử dụng tàu chuyến để chở hàng. Và thường đi kèm “tobe used with charter party” (sử dụng với hợp đồng thuê tàu).

Xem thêm: Vận chuyển đường biển

Căn cứ vào hành trình chuyên chở hàng hóa

• Vận đơn đi thẳng (Direct Bill): là loại vận đơn hàng được chở thẳng từ cảng load hàng sang cảng dỡ hàng không qua chuyển tải hay tàu ghé cảng nào cả.
• Vận đơn chở suốt (Through Bill): cấp cho chủ hàng không cần quan tâm đến hàng có chuyển tải hay không. Trong loại vận đơn nay có thể có nhiều người chuyên chở và nhiều tàu chuyên chở. Tuy nhiên chỉ có 1 vận đơn có tính sở hữu duy nhất. Trong loại này còn có các vận đơn con gọi là vận đơn địa hạt (Local B/L) không có tính sở hữu. Vận đơn địa hạt này như là 1 biên lai ghi nhận các nhà chuyên chở nhận hàng và trao đổi hàng cho nhau.
• Vận đơn đa phương thức (Multimodal BilL, Intermodal Bill or Combined Bill): vận đơn này thường dùng trong vận chuyển container với hình thức “door to door”. Có thể sử dụng nhiều phương pháp vận chuyển kết hơp như : đường biển, hàng không, đường bộ…

Xem thêm: Incoterm là gì? Những vấn đề cần nhớ về CIP

Tổng kết

Tuy có nhiều ưu điểm là vậy nhưng bill of lading cũng có nhược điểm. Đó là dễ làm giả; dễ mất cắp thất lạc; vận đơn có thể làm chậm chễ việc xếp dỡ hàng; không thể truyền bằng internet. Do vậy bạn cần hết sức cẩn thận khi sử dụng cũng như cất giữ vận đơn gốc.